Op Maat-trajecten voor schoolbesturen
Projectbureau Kwaliteit biedt scholen en hun besturen die al langer werken aan de verbetering van hun taal- en rekenonderwijs de mogelijkheid om hun werkwijze te verbeteren, meestal door het verder ontwikkelen van een opbrengstgerichte aanpak.
Vraag nu subsidie aan voor een Op Maat-traject 2010
Schoolbesturen die voorop lopen met opbrengstgericht werken konden een aanvraag indienen voor een Op Maat-traject Opbrengstgericht werken.
Voor het schooljaar 2009-2010 zijn 32 subsidies van € 25.000 toegekend.
In onderstaande projectbeschrijvingen leest u hoe de besturen hun subsidies inzetten.
Acis, Mijnsherenland
Focus op leerkrachtvaardigheden en technisch lezen, begrijpend lezen en rekenen ter verbetering van leerlingopbrengsten.
Conexus Nijmegen
Leesonderwijs gericht op differentiatie in bovenbouw en onderwijs aan sterke lezers.
Conod Borger
Effectief lesgeven aan combinatiegroepen met focus op rekenonderwijs.
Scholengroep Dynamiek, Horst aan de Maas
Oprichting ‘Dynamiek Academie' om te verdiepen in het analyseren van gegevens en opstellen werkwijze delen met leerkrachten.
Gemeente Emmen
Structurele drie-dimensionale aanpak om taalachterstanden aan te pakken met accent op de werkvloer.
Stichting Flore Heerhugowaard
Leerlingvolgsysteem DOTCOM met vergroting van ouderbetrokkenheid als doel.
Focus Sittard
Ondernemend leren gericht op toepassingsgerichte aspecten van taal en rekenen.
F.S. L. Bernisse e.o. Brielle
Ontwikkeling monitorsysteem voor behaalde leesresultaten, opleiding leescoaches en leesspecialisten.
INOS Breda
Betere benutting van leerlinggegevens door sturing op leerkrachtgedrag.
Instituut Coolsma Driebergen
Ontwikkeling leerarrangementen leersterke leerlingen.
Stichting Klasse, Reeuwijk
Invoer fasenmodel bij rekenen en lezen, verbetering diagnostische vaardigheden van leerkrachten.
Stichting KOMT Borne
Ontwikkeling van een digitaal volgsysteem voor vorderingen in rekenonderwijs.
Kopwerk Den Helder
Aanpak Human Dynamics koppelen aan verbetertrajecten lees- en rekenonderwijs.
Niënhausstichting, Oude Pekela
Leerkrachtvaardigheden versterken, klassenorganisatie standaardiseren, focus op leesonderwijs.
Oeverwal Beuningen
Doelstellingen zichtbaar maken door middel van jaarlijkse lees- en rekenkalender.
OPO Hoogeveen
Opbrengsten koppelen aan planmatig werken door onder andere organiseren bovenschoolse bijeenkomsten (PITS).
Orthopedagogisch Instituut Deventer
Kennisgroep rekenen ontwikkelt een Kenniscentrum Rekenen/ Dyscalculie, handelingsplan en rekenjaarverslag.
Panta Rhei, Voorburg
Focus op professionalisering analyseren opbrengsten met kwaliteitssysteem Werken met Kwaliteit Primair Onderwijs.
Primas scholengroep Koudekerke
Ontwikkeling digitaal platform door en voor leerkrachten als extra ondersteuning bij behalen van leerdoelen.
Salto Eindhoven
Handleiding ontwikkelen voor het maken veranderplan bij achterhalen van reken- en spellingsachterstanden en verankeren in leerkrachtgedrag.
Scholen met de Bijbel Achterberg
Ontwikkeling datamuur aan de hand van trendanalyses van 1- zorgroute gecombineerd met datafeedback op diverse niveaus.
SKIPOV Veghel
Afstemmen onderwijs op leerlingbehoeften door middel van invoering van 1-zorgroute met poortwachterfunctie.
SKOBA Dordrecht
Voorkomen van taalachterstanden door middel van invoering aangepaste SCOL methode in voorschoolse periode.
SKOTA Haaksbergen
Inbedden ‘policy governance model van Carver' in elke laag organisatie.
Stichting Katholiek Onderwijs Rijsbergen
Invoeren resultaatgericht werken op alle niveaus, leerlingen leren zelf verantwoordelijkheid te nemen voor eigen leren.
Stichting Speciaal Onderwijs Tilburg
Protocol om analyse leerlingresultaten uit PARWO-Quickscans beter in te bedden en de effecten van het reken/wiskunde-onderwijs te kunnen volgen en verbeteren.
STROOMM Kerkdriel
Informatiekaart ‘Aantoonbaar Beter Taalonderwijs' moet leiden tot verbeterplannen met concrete doelstellingen.
VCNO Papendrecht
Leerlingvolgsysteem met individuele screening op basisvaardigheden, doelstellingen en te verwachten opbrengsten.
Veenkolonien
Data overzichtelijk in kaart brengen en analyseren door middel van datamuur wat uiteindelijk tot ‘handelen' leidt.
WSKO Poeldijk
Professionalisering van opbrengstgericht werken door het koppelen van opbrengstrapportages aan inspectienormen.
ZML Noordoost Brabant Rosmalen
Ontwikkelingsperspectief gekoppeld aan leerlijnen en het evalueren en analyseren van opbrengsten.
De rol van besturen
In paragraaf 10.3 van het Onderwijsverslag 2008/2009 schrijft de inspectie over de rol van besturen:
Bewaken van opbrengsten Besturen kunnen een rol spelen bij het bewaken van opbrengsten, maar doen dat vaak niet. Driekwart van de opbrengstgerichte basisscholen uit de vorige paragraaf spreekt ten minste eens per jaar de prestaties door met het bestuur, maar een kwart doet dat dus niet. Bij de matig en weinig opbrengstgerichte scholen zijn besturen nog minder vaak betrokken.
Onvoldoende zelfkritiek Relatief veel besturen (20 procent in het basisonderwijs, 14 procent in het voortgezet onderwijs) zeggen dat ze van de inspectie informatie over hun scholen krijgen die nieuw voor hen is (Inspectie van het Onderwijs, 2008). Dat wijst erop dat ze weinig inzicht hebben in de opbrengsten van hun scholen. Claassen, Hulshof, Van Kuijk, Knipping, Koopmans, en Vierke (2008) constateren dat besturen slechte prestaties van zwakke basisscholen vrijwel nooit hebben ontdekt. De inspectie merkt vooral bij zeer zwakke scholen dat bestuurders dalende opbrengsten niet zien. Soms zien ze die wel, maar dan leggen ze de oorzaak niet bij de school. Ze zoeken verklaringen eerder bij de leerlingen, toevallige omstandigheden (zoals een zieke leraar) of gebreken in taal- of rekenmethoden (Van Schilt-Mol en Van Vijfeijken, 2009; Van Vijfeijken, Smeets, Van Schilt-Mol en Wester, 2010). Regelmatig komt het inspectieoordeel ‘zeer zwak’ of ‘zwak’ voor het bestuur onverwacht, hoewel een school dit oordeel pas krijgt als prestaties drie jaar achtereen onvoldoende zijn.
Controle op verbeteringen Besturen denken soms te snel dat verbeterprocessen op hun zwakke of zeer zwakke scholen voorspoedig verlopen. Oordelen van de inspectie die anders
luiden, komen opnieuw als een verrassing. Besturen vertrouwen soms te gemakkelijk op informatie van schoolleider en team en maken te weinig werk van eigen informatieverzameling.
Weinig focus op prestaties Minder dan de helft van de besturen in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs vindt prestaties heel belangrijk en hooguit een derde vindt het heel
belangrijk dat de eigen scholen in vergelijking met andere scholen goed presteren. Een derde van de besturen houdt zelf liever geen toezicht op de kwaliteit van de scholen. De geringe
belangstelling voor prestaties is terug te zien in de wijze waarop scholen zich profileren. Slechts 9 procent van de besturen heeft bijvoorbeeld scholen die zich profileren met een huiswerkklas
of huiswerkbegeleiding; daarentegen heeft de helft van de besturen scholen die zich als brede school of school waarop sport een belangrijke rol speelt, profileren (Turkenburg, 2008).
Verbetering gewenst De aandacht voor prestaties nam bij besturen de afgelopen jaren toe, mede omdat de inspectie hen erop aanspreekt. Volgens mondelinge informatie van de
PO-Raad/Projectbureau Kwaliteit, die recent met enkele honderden besturen gesprekken voerde, zegt driekwart dat ze meer werk moeten maken van sturing op leerlingprestaties. Een
deel van de besturen, 15 procent, vindt dat een taak voor schoolleiders en nog eens 15 procent is tevreden over de eigen focus op prestaties. Besturen zoeken naar mogelijkheden om informatie
uit leerlingvolgsystemen gemakkelijk te aggregeren. Die mogelijkheden zijn er al, maar worden nog uitgebreid. Daarnaast is het voor de kwaliteit van scholen wenselijk dat de kennis van besturen over effectieve interventies toeneemt.
Managementgesprekken Alerte besturen stellen volgens de PO-Raad/Projectbureau Kwaliteit minstens twee keer per jaar prestaties expliciet aan de orde in managementgesprekken. Toch voeren besturen de gespreksfrequentie niet meteen op als scholen zwak zijn, hoewel dat voor de hand ligt. Soms leggen besturen de norm te laag. Ze nemen bijvoorbeeld de ondergrenzen die de inspectie voor toetsen aanlegt als norm, zonder erbij stil te staan dat meer ambitieuze doelen ook mogelijk zijn. Doelen in termen van een gewenst percentage goede presteerders komen weinig voor; voor deze groep leerlingen is nog weinig aandacht.
Weinig onderzoek Naar de invloed van schoolbesturen op prestaties van leerlingen is internationaal en ook in Nederland weinig empirisch onderzoek gedaan. De veronderstelling is dat besturen die zich bezighouden met prestaties, meer invloed op de kwaliteit van scholen hebben dan besturen die alleen met personeel en financiën bezig zijn (Land, 2002). Uit ervaringen met zeer zwakke scholen weet de inspectie dat de rol van een bestuur van doorslaggevend belang kan zijn, vooral in situaties waar schoolleider en team te weinig op prestaties letten.
Lees het Onderwijsverslag
Direct naar Hoofdstuk 10 - Opbrengstgericht werken en
basisvaardigheden
|
|
Conferenties