Introductie op de 1-Zorgroute als zorgstructuur
Iedere school heeft een eigen werkwijze voor het omgaan met kinderen waar ze zich extra zorgen om maken. Deze kinderen worden vaak aangeduid met de term ‘zorgleerlingen’. Vrijwel alle scholen hebben een intern begeleider die verantwoordelijk is voor de leerlingenzorg op school. Voor iedere zorgleerling wordt een individueel handelingsplan opgesteld. De groepsleerkracht voert dit plan uit in de groep. Daarnaast zijn nog veel andere professionals buiten de school betrokken bij de leerlingenzorg op school, zoals het samenwerkingsverband (van basisscholen), orthopedagogen en Bureau Jeugdzorg. Over en weer wordt voortdurend gesproken over de meest effectieve en haalbare zorg, die past bij ‘dit kind van deze ouders, bij deze leerkracht in deze groep op deze school’. Hoewel alle betrokkenen hetzelfde doel voor ogen hebben blijkt de praktische uitwerking vaak minder doeltreffend en snel te verlopen dan zij zouden kunnen en willen.
Het doel
De ideeën erachter
Wat is het precies?
Het doel
De 1-zorgroute als zorgstructuur is ontwikkeld door WSNS+. Ze wil een voor alle scholen en alle betrokkenen bij de leerlingenzorg herkenbare, éénduidige route zijn. Zo is onderlinge afstemming makkelijker voor elkaar te krijgen. Met de 1-zorgroute beoogt men niet alleen risicoleerlingen op een zo vroeg mogelijk tijdstip te signaleren en zo onderwijsleerproblemen aan te pakken, maar de onderwijsbehoeften van élk kind in kaart te brengen. Deze onderwijsbehoeften zijn het uitgangspunt voor het samenstellen van het onderwijsaanbod in de vorm van een groepsplan. De 1-zorgroute leert leerkrachten hoe zij met de verschillen tussen de kinderen kunnen omgaan. De route heeft betrekking op zowel de interne zorg op school, als de externe zorg buiten de school.
Zie voor uitgebreide documentatie de box 1-ZORGROUTE Samen onderwijs passend maken. Deze box is samengesteld door WSNS plus en KPC-groep en is te verkrijgen bij het Landelijk Centrum Onderwijsuitgaven. De box bevat naast uitgebreide literatuur een handreiking voor leerkrachten en intern begeleiders en draaiboeken voor invoering van de 1-zorgroute in de school en het samenwerkingsverband.
De ideeën erachter
De 1-zorgroute is niet alléén een route met opeenvolgende stappen. De 1-zorgroute gaat uit van een visie op zorg die vrij nieuw is in onderwijsland. De visie bestaat uit een aantal uitgangspunten:
- De eerste opvatting is dat alle kinderen zorg nodig hebben. Zorgleerlingen bestaan dus niet. Leerlingen verschillen in de mate waarin en de manier waarop ze zorg nodig hebben. Ter bevordering van de sociale cohesie in de groep en om het klassenmanagement uitvoerbaar te houden worden bij de 1-zorgroute de individuele onderwijsbehoeften zoveel mogelijk geclusterd en verwerkt in een groepsaanbod. De 1-zorgroute werkt niet vanuit individuele handelingsplannen, maar vanuit groepsplannen.
- In de tweede plaats gaat het bij de 1-zorgroute om het werken, praten en denken vanuit onderwijsbehoeften, in plaats van vanuit kindkenmerken. Kindkenmerken leveren nauwelijks aanwijzingen op hoe een kind te begeleiden in de groep. Zo werkt een kenmerk als ‘snel afgeleid’ eerder bevestigend (Zo is het kind nu eenmaal, daar valt niets aan te doen.) dan dat het uitnodigt tot actie (Hoe kan ik mijn onderwijs afstemmen op dit kind, wat kan ik doen?). Onderwijsbehoeften formuleer je door aan te geven wat een kind nodig heeft om de volgende stap in zijn ontwikkeling te kunnen zetten.
- De 1-zorgroute streeft naar een verschuiving naar proactief denken. In plaats van vooral achteraf te bekijken of een kind de doelen behaald heeft (bijvoorbeeld door te toetsen) en te ‘repareren’ als dit niet het geval blijkt te zijn, hanteert de 1-zorgroute een werkwijze waarbij de leerkracht vooraf nadenkt over wat een kind nodig heeft om de gestelde doelen te bereiken.
- Er wordt zoveel mogelijk tegemoet gekomen aan wat de kinderen nodig hebben om de onderwijsdoelen te bereiken. Als het nodig is kan een specialist van buiten de school de leerkracht ondersteuning bieden.
- Tot slot nemen ouders een belangrijke positie in binnen de 1-zorgroute. Ouders en leerkrachten hebben een gezamenlijk doel: ze willen het beste voor het kind. Ouders zijn samenwerkingspartners en worden betrokken bij de zorg rondom hun kind.
Wat is het precies?
De 1-zorgroute is een werkwijze voor het omgaan met de verschillen tussen de kinderen in de groep en op school. De leerkracht herhaalt steeds, minstens driemaal per schooljaar, een aantal stappen, zes in totaal. De laatste stap wordt afgerond met een groepsbespreking. Tijdens deze bespreking wordt het groepsplan geëvalueerd en worden stappen gezet om het groepsplan op te stellen voor de volgende periode. Tijdens de groepsbespreking kan worden besloten een leerling aan te melden voor de leerlingbespreking. Voordat een leerling onderwerp is van een leerlingbespreking vindt echter eerst een gesprek met de ouders plaats. In de leerlingbespreking wordt besproken hoe in het groepsplan tegemoet gekomen kan worden aan de specifieke onderwijsbehoeften van de betrokken leerling. Na overleg met ouders kan ook een beroep gedaan worden op externe zorg. Afhankelijk van de vraag van school en ouders kan de externe zorg bestaan uit begeleiding, onderzoek en/of verwijzing. De 1-zorgroute is een zich voortdurend herhalend proces van waarnemen, begrijpen, plannen en realiseren. In het schema hieronder ziet u dit proces ingebed in het geheel van interne (op de school zelf) en externe zorg (buiten de school).
Meer informatie over de 1-Zorgroute vindt u op:
1-Zorgroute
|
|
Conferenties