Oplossingsstrategieën
Er zijn verschillende manieren om een som op te lossen en meestal bied je als leerkracht er ook verschillende aan. Maar soms verdient het de voorkeur om maar één of twee strategieën aan te bieden. Dat hangt samen met het leerdoel dat je wilt bereiken, zegt Marc van Zanten van Hogeschool Edith Stein tijdens zijn workshop op de studieconferentie ‘elke leerling telt’ in Lunteren.
‘Verschillende oplossingsstrategieën aanbieden is niet te vermijden. Leerlingen komen zelf met verschillende routes,’ zegt Marc. ‘Het gaat erom of de oplossingsstrategieën bijdragen aan het leerdoel dat je voor ogen hebt.’ Deze leerdoelen hebben betrekking op drie typen: declaratieve kennis – feiten en weetjes - , procedurele kennis – hoe ga je te werk – en metacognitieve kennis, waarmee je een keuze maakt uit verschillende strategieën en je je aanpak kunt controleren.
Keuze
Bij de opgave 9 x 15 zijn er bijvoorbeeld twee oplossingen. 10 x 15 = 150, 1 x 15 = 15, 150 – 15 = 135, of: 9 x 10 = 90, 9 x 5 = 45, 90 + 45 = 135. Een moeilijkheid bij de eerste oplossing kan zijn dat je moet aftrekken, bij de tweede dat je over de honderd moet springen. Marc: ‘Meestal is het voor kinderen in eerste instantie makkelijker om bij de interne structuur van een getal te blijven, dus niet van de 9 een 10 te maken. Maar ik zeg nadrukkelijk in eerste instantie, je moet er wel aandacht aan besteden.’
Leerdoel
De groep wordt aan het werk gezet en moet bepalen welk leerdoel – leren van meerdere standaardaanpakken, leren van handig rekenen, flexibel strategiegebruik aanleren, vergelijken en wiskundige verbanden zien, eigen voorkeurstrategie ontwikkelen, verkorten van aanpakken, abstraheren en formaliseren, meer geavanceerde rekenvormen leren en leren toepassen - aan de orde zijn in veertien rekenopgaven, afkomstig uit verschillende methodes en bestemd voor verschillende groepen. Al snel ontstaan aan de tafels hooglopende discussies.
Staartdeling
De staartdeling is een discussiepunt dat plenair naar voren wordt gehaald. En wat blijkt: die ‘ouderwetse’ staartdeling is in de zestiger jaren ingevoerd als moderne manier van delen. De kolomsgewijze methode van ‘herhaald aftrekken’ was tijdsintensief en leidde makkelijk tot foutjes onderweg, dezelfde bezwaren die nu gelden. ‘Kijk daarom naar je leerdoel’, zegt Marc. ‘Kolomsgewijs herhaald aftrekken maakt het delen inzichtelijker voor de leerling, zeker voor de zwakke leerling. Maar je moet wel in twee weken aanleren hoe ze kunnen verkorten, anders wordt het te tijdrovend. Sommige methodes doen daar twee jaar over.’
Projectbureau Kwaliteit maart 2010
|
Conferenties